Proklamasi dan Pemasyhuran Kemerdekaan di Indonesia dan Tanah Melayu dalam Buku Sejarah Indonesia SMA Kelas XI dan Buku Teks Sejarah Malaysia Tingkatan 4

Abstract

RINGKASAN: Kertas konsep ini membincangkan detik-detik, kronologi, serta cerita di sebalik Pemasyhuran Kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu dan Proklamasi Kemerdekaan Indonesia. Kaedah perbincangan ini adalah secara kajian kepustakaan atau studi pustaka. Rujukan utama adalah bersandarkan buku teks “Sejarah Malaysia Tingkatan 4” dan buku “Sejarah Indonesia SMA [Sekolah Menengah Atas] Kelas XI”, serta rujukan daripada bahan bacaan yang relevan. Dapatan menunjukkan adanya perbezaan ketara kronologi dan rentetan ke arah kemerdekaan kedua-dua buah negara. Pemasyhuran Kemerdekaan Malaysia dilihat lebih terancang dan diraikan dengan penuh gilang-gemilang berbanding Proklamasi Kemerdekaan Indonesia. Walau bagaimanapun, peranan tokoh atau individu dalam negara, seperti Tunku Abdul Rahman dan Soekarno, begitu signifikan dalam usaha kedua-dua buah negara ke arah mencapai kemerdekaan.
KATA KUNCI: Pemasyhuran Kemerdekaan; Tanah Melayu dan Indonesia; Naratif Sejarah; Peran Tokoh dalam Sejarah. 

ABSTRACT: “Proclamation and Declaration of Independence in Indonesia and Malaya in the Indonesian History Book for Senior High School Class XI and the Malaysian History Textbook for Form 4”. This concept paper discusses the moments, chronology, and stories behind the Proclamation of Independence of the Federation of Malaya and the Proclamation of Indonesian Independence. The method of this discussion is a library study or library study. The main reference is based on the textbook "Malaysian History Form 4" and the book "Indonesian History SMA [Senior High School] Class XI", as well as references from relevant reading materials. The findings show that there are significant differences in the chronology and sequence towards independence of the two countries. The Proclamation of Malaysian Independence is seen to be more planned and celebrated with great pomp compared to the Proclamation of Indonesian Independence. However, the role of figures or individuals in the country, such as Tunku Abdul Rahman and Soekarno, was very significant in the efforts of both countries towards achieving independence.
KEY WORD: Proclamation of Independence; Malaya and Indonesia; Historical Narrative; Role of Figures in History.

===

About the Authors: Muhamad Farrid ialah Alumni Pelajar Sarjana Pendidikan Sejarah, Fakulti Pendidikan UKM (Universiti Kebangsaan Malaysia); Dr. Andi Suwirta, M.Hum. ialah Pensyarah Kanan Jabatan Pendidikan Sejarah FPIPS UPI (Fakulti Pendidikan Ilmu Pengetahuan Sosial, Universiti Pendidikan Indonesia) di Bandung; dan Prof. Dato Dr. Abdul Razaq Ahmad ialah Pensyarah Fakulti Pendidikan UKM di Bangi, Selangor Darul Ehsan, Malaysia. Alamat emel: p106433@siswa.ukm.edu.my

Suggested Citation: Farrid, Muhamad, Andi Suwirta & Abdul Razaq Ahmad. (2026). “Proklamasi dan Pemasyhuran Kemerdekaan di Indonesia dan Tanah Melayu dalam Buku Sejarah Indonesia SMA Kelas XI dan Buku Teks Sejarah Malaysia Tingkatan 4” dalam ATIKAN: Jurnal Kajian Pendidikan, Volume 16(1), Juni, pp.43-60. Bandung, Indonesia: Minda Masagi Suci Foundation dan ASPENSI (Asosiasi Sejarawan dan Pendidik Sejarah Internasional) with print-ISSN 2088-1290 and online-ISSN 2714-6243.

Article Timeline: Accepted (17 April 2026); Revised (19 Mei 2026); Published (30 Juni 2026).